Tarihi : Osmanlı İmparatorluğunda devlet ileri gelenlerinin ilgi duydukları bu oyuna “Tura”, “Tomakbazi” “Vuku-ı Luab-ı Tomak” ya da “Vuku-ı Tomakbazi” denilirdi. Bu oyunu oynayan sporculara “Tomakçı” adı verilirdi. Yine saray örgütünde eli çabuk olan, kolay iş gören işçilere de “Tomakçı” denirdi. Zaman içinde unutulan Tomak oyunu 15 Aralık 2009 tarihinde Araştırmacı yazar Efkan ÇALIŞ tarafından tarihteki geleneksel yapısına sadık kalınarak tekrar düzenlenmiş ve hayata geçirilmiştir. Tomak oyununun ilk nerede çıktığı bilinmemekle birlikte bu kültürün Selçuklu ve Osmanlı devletlerinin kültürü olduğunu söyleyebiliriz. Değişik kaynaklarda içi kar keçesi ile doldurulmuş meşin top olarak geçmektedir. İçi yumuşak malzeme ile dolu Tomak oyun aleti tarihi vesikalarda kayıt altına alınmıştır. Tomak oyunundan ilk defa bahseden kişi Sultan I.Mahmud’un (1730-1754) günlüğünü tutan Salahi Efendi’dir. İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi’nin yazmalar bölümünde bulunan (Zabt-ı Vekayi-i Yevmiye-i Cenab-ı Hazret-i Şehriyarı) isimli defterde, Sultan I.Mahmud’un İncili-Köşk önünde, (Gülhane) Ağabahçesinde, (Arkeoloji Müzesinin yeri) Herahabad Sarayı’nda, Bebek Bahçesi’nde, Mehmed Paşa Kasrı’nda, Kara-ağaç Bahçesi’nde, Göksu’da Tomak oynattığı yazılıdır. Sultan II Mahmıd döneminden sonra Tomak oyununa dair kayıt yoktur. Oyunun aynısı olammakla birlikte ucunda Tomak aleti olmayan urganlarla bacağa vurularak yapılan Tura adında oyunlar halen Anadolu köylerinde düğün merasimlerinde yaşatılmaktadır.
Oyunun İcrası : Oyuncular ellerine birer Tomak alırlar ve meydana çıkarlar. Amaç Tomakla rakibin sırtına vurmaktır. Altışar kişilik iki takımla da oynanan bu oyunda her takımda bir Tomak vardır. Oyun karşı takıma vurmak ve pes dedirtene kadar devam etmek ilkesine dayanmaktadır. Oyunda her atağa hamle denilir. Hamle yapan Tomak oyuncusu tomakbaza karşı kollar kullanılarak savunma yapılır. Oyun hakemin “çek” komutu ile son bulur. Oyun başında oyuncular karşılıklı teşekkür ederler. Oyun sonunda kasıtlı ve kasıtsız hatalarından dolayı özür dilerler.
Tomak İle İlgili Bugüne Kadar Ankara İlinde Yapılmış Faaliyetler:
Matrak Türkiye Şampiyoası 24/25 Aralık 2011
Türkçe Dil Şöleni Matrak Semineri Hacettepe Üniversitesi 10 Nisan 2012
Matrak gösterileri IV. Büyük Ankara Festivalie 02-03 Temmuz 2011
19 Mayıs Matrak Şampiyonası 16-17 Mayıs 2015 Sincan kapalı Spor Salonu
Matrak Semineri Asfa Ferda Koleji Etimesgut 28 Ekim 2014
18 Mart Çanakkale Zaferi Ve Şehitleri Anisina Matrak Şampiyonasi 5-6 Nisan 2014 Mamak Spor Salonu.
23 Nisan Matrak Şampiyonası 12 Nisan 2013 Mamak Spor Salonu
Cumhuriyet Bayramı Kutlaması Matrak Şampiyonası 21 Ekim 2012 Mamak Spor Salonu
Matrak Ankara Şampiyonası 8-9 Eylül 2012 Mamak Spor Salonu
Matrak Antrenör eğitim kursu 8-19 Ağustos 2011 Gazi üniversitesi
Matrak hakem kursu 20-21 mayıs 2011 Cebeci Stadı Çadır spor salonu
19 Mayıs Matrak Şampiyonası 22 mayıs 2013 Forum Outlet ana giriş Kule önü
Uluslararası Matrak Tomak Semineri 22-28 Şubat 2013 Dünya Matrak Derneği


























